วันที่ 16 สิงหาคม 2569 นายวิษณุ ทรัพย์สมบัติ รองเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (รองเลขาธิการ กพฐ.) เป็นประธานเปิดการประชุมปฏิบัติการปรับปรุงและพัฒนาเครื่องมือวัดความสามารถด้านการอ่าน (Reading Test : RT) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 และเครื่องมือวัดความสามารถพื้นฐานของผู้เรียนด้านภาษาไทยและด้านคณิตศาสตร์ (National Test : NT) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2569 ณ โรงแรมแกรนด์ราชพฤกษ์ จังหวัดนนทบุรี โดยมี นายฉัตรชัย หวังมีจงมี รองผู้อำนวยการสำนักทดสอบทางการศึกษา พร้อมด้วยผู้อำนวยการและรองผู้อำนวยการสถานศึกษา ศึกษานิเทศก์ ครูผู้เชี่ยวชาญด้านการสร้างแบบทดสอบและการจัดการเรียนรู้ ข้าราชการบำนาญผู้มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และนักวิชาการศึกษาจากสำนักทดสอบทางการศึกษา รวม 40 คน เข้าร่วมประชุม

การประชุมครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อปรับปรุงและพัฒนาเครื่องมือ RT และ NT ให้มีคุณภาพและเป็นไปตามมาตรฐานทางวิชาการ โดยคณะทำงานได้นำผลจากการทดลองใช้เครื่องมือกับนักเรียนกลุ่มตัวอย่างใน 4 ภูมิภาคมาวิเคราะห์ ทั้งค่าความยากง่าย ค่าอำนาจจำแนก และค่าความเชื่อมั่นของแบบทดสอบ ซึ่งประมวลผลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ก่อนร่วมกันพิจารณาคุณภาพของข้อสอบเป็นรายข้อ ทั้งในด้านเนื้อหา กระบวนการคิด และความเหมาะสมกับระดับชั้น เพื่อนำไปสู่การจัดทำแบบทดสอบมาตรฐานสำหรับประเมินผู้เรียนในปีการศึกษา 2569

นายวิษณุ ทรัพย์สมบัติ กล่าวว่า การพัฒนาเครื่องมือวัดและประเมินผลที่มีคุณภาพจำเป็นต้องอาศัยทั้งข้อมูลเชิงประจักษ์จากการทดลองใช้จริงและความรู้ความเชี่ยวชาญของคณะทำงาน โดยนำค่าสถิติรายข้อมาประกอบการพิจารณา อภิปราย และปรับปรุงข้อสอบอย่างรอบด้าน เพื่อให้เครื่องมือสามารถสะท้อนความสามารถของผู้เรียนได้อย่างถูกต้องและเป็นธรรม ข้อมูลที่ได้จากการประเมินจะเป็นสารสนเทศสำคัญสำหรับวินิจฉัยและพัฒนาผู้เรียน ตลอดจนสนับสนุนการยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษา

สำหรับ RT ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 มุ่งประเมินทักษะการอ่านพื้นฐานที่จำเป็น เพื่อให้สถานศึกษาทราบระดับความสามารถและนำผลไปใช้วินิจฉัยและพัฒนาผู้เรียนอย่างเหมาะสม ครอบคลุมทั้งการอ่านออกเสียงพยัญชนะ สระ วรรณยุกต์ คำ และข้อความอย่างถูกต้องชัดเจน ความเข้าใจความหมายของคำ ประโยค และข้อความ การจับใจความและตอบคำถาม ตลอดจนการแปลความ ตีความ เชื่อมโยงสิ่งที่อ่านกับความรู้เดิม และแสดงความคิดเห็นอย่างมีเหตุผล

ขณะที่ NT ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 มุ่งประเมินความสามารถพื้นฐานด้านภาษาไทยและคณิตศาสตร์ โดยเน้นการวัดความเข้าใจ การคิดวิเคราะห์ และการประยุกต์ใช้ความรู้ผ่านสถานการณ์ที่เชื่อมโยงกับชีวิตประจำวัน พร้อมใช้รูปแบบข้อสอบที่หลากหลาย ทั้งแบบเลือกตอบ เขียนตอบ และแสดงวิธีทำ เพื่อสะท้อนความสามารถในการคิดและแก้ปัญหาของผู้เรียนได้อย่างรอบด้าน

ทั้งนี้ ผลจากการประชุมจะนำไปสู่การจัดทำเครื่องมือ RT ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 3 ฉบับ และเครื่องมือ NT ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ด้านภาษาไทยและด้านคณิตศาสตร์ ด้านละ 3 ฉบับ สำหรับใช้ประเมินผู้เรียนในปีการศึกษา 2569 นอกจากนี้ กระบวนการทำงานร่วมกันยังเป็นโอกาสให้ครูและบุคลากรที่เข้าร่วมได้พัฒนาความรู้และทักษะด้านการสร้างและปรับปรุงเครื่องมือวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนให้มีคุณภาพตามหลักวิชาการ สามารถนำองค์ความรู้ไปต่อยอดในการวัดและประเมินผลในสถานศึกษา เพื่อใช้ผลการประเมินเป็นฐานในการพัฒนาผู้เรียนและยกระดับคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐานต่อไป

ที่มา : ศูนย์สารนิเทศการศึกษาขั้นพื้นฐาน