วันที่ 24 กรกฎาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเวทีแลกเปลี่ยนมุมมองและระดมข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์เพื่อขับเคลื่อนงานวิจัยขั้นแนวหน้า หรือ Frontier Research ภายในงาน “Frontiers Forum: นักวิจัยพูด บพค. ฟัง ครั้งที่ 4 ด้าน NeuroTech & Brain Science” จัดขึ้นโดยหน่วยบริหารจัดการทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่ออุตสาหกรรมแห่งอนาคต (บพค.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) (รวพ.) โดยมี ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการ บพค. พร้อมด้วยคณะผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ บพค. และผู้เข้าร่วมงานกว่า 70 คน เข้าร่วม ณ Brewave x Ari, rooftop, Cafe Amazon ซอยพหลโยธิน 7 แขวงสามเสนใน

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า เทคโนโลยีด้านสมองและระบบประสาท หรือ NeuroTechnology ไม่ได้เป็นเพียงเทคโนโลยีแห่งอนาคต แต่กำลังกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิต ขับเคลื่อนเศรษฐกิจนวัตกรรม และสร้างโอกาสใหม่ให้กับระบบการแพทย์และสุขภาพ ประเทศไทยจะสามารถพัฒนาองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมด้านสมองขึ้นได้ด้วยตนเองเพียงใดนั้น การพัฒนา Brain–Computer Interface และเทคโนโลยีประสาทขั้นสูงต้องอาศัยการบูรณาการองค์ความรู้จากหลายสาขา ทั้งประสาทวิทยาศาสตร์ วิศวกรรม-ชีวการแพทย์ การประมวลผลสัญญาณ ปัญญาประดิษฐ์ และการแพทย์ทางคลินิก จึงจำเป็นต้องมีกำลังคนที่สามารถทำงานข้ามศาสตร์ พร้อมมีระบบนิเวศที่เชื่อมโยงงานวิจัยจากห้องปฏิบัติการไปสู่การทดสอบ การรับรองมาตรฐาน และการใช้งานจริง

รองนายกฯ และ รมว.อว. กล่าวต่อว่า อีกหนึ่งประเด็นสำคัญคือการพัฒนาฐานข้อมูลสมองและระบบประสาทของคนไทย ทั้งนี้ ข้อมูลและแบบจำลองที่พัฒนาจากประชากรในต่างประเทศอาจไม่สามารถนำมาใช้กับคนไทยได้อย่างแม่นยำโดยอัตโนมัติ เพราะความแตกต่างด้านสรีรวิทยา ภาษา พฤติกรรม และบริบททางวัฒนธรรม ประเทศไทยจึงควรมีชุดข้อมูลประสาทของตนเองที่ได้รับการจัดเก็บอย่างมีมาตรฐาน มีจริยธรรม และสามารถใช้ประโยชน์ร่วมกันในระบบวิจัยของประเทศ เพื่อสร้างความมั่นคงทางเทคโนโลยีและลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ

นอกจากนี้ ศ.ดร.ยศชนัน ยังเสนอแนวทางสำคัญสำหรับการขับเคลื่อน NeuroTech & Brain Science ของประเทศใน 4 มิติ ได้แก่ การกำหนดนโยบายและเป้าหมายการวิจัยที่ตอบโจทย์การแพทย์และอุตสาหกรรม การพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูงที่มีความรู้ข้ามศาสตร์ การเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบบริหารจัดการข้อมูลที่ได้มาตรฐาน ตลอดจนการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคการศึกษา และภาคประชาสังคม เพื่อผลักดันผลงานวิจัยไปสู่การใช้ประโยชน์จริง

ด้าน ดร.ณิรวัฒน์ กล่าวว่า “เวที Frontiers Forum คือกลไกสำคัญที่ทำให้ บพค. ได้ฟังเสียงจริงจากคนทำงานวิจัย ไม่ใช่แค่จากรายงาน ซึ่งที่ผ่านมา บพค. ได้จัดงาน “Frontiers Forum: นักวิจัยพูด บพค. ฟัง” มาแล้ว 3 ครั้ง ได้แก่

ครั้งที่ 1 ด้าน Quantum Technology

ครั้งที่ 2 ด้าน Earth-Space Technology

ครั้งที่ 3 ด้าน Semiconductor

โดยข้อเสนอจากทุกเวทีรวมถึงในวันนี้จะถูกนำไปออกแบบทิศทางทุนและโจทย์วิจัยให้ตรงกับศักยภาพของนักวิจัยไทยและความต้องการของประเทศจริง ๆ ไม่ใช่แค่ไล่ตามกระแสเทคโนโลยีโลก” พร้อมย้ำว่าข้อเสนอจากเวทีนี้จะเป็นข้อมูลสำคัญในการออกแบบโจทย์วิจัยขั้นแนวหน้า การพัฒนากำลังคน และการสร้างระบบนิเวศด้าน NeuroTech & Brain Science ให้มีความต่อเนื่องและเชื่อมโยงตั้งแต่งานวิจัยพื้นฐานไปจนถึงการใช้ประโยชน์

ภายในงานยังจัดกิจกรรม Special Talk หัวข้อ “NeuroTech & Brain Science: From Frontier Research to National Competitiveness” โดย รศ.ดร. นายแพทย์ชัยภัทร ชุณหรัศมิ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ ผศ.ดร.ศิรวัจน์ อิทธิภูริพัฒน์ หัวหน้าศูนย์วิจัยและนวัตกรรมประสาทวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ร่วมถ่ายทอดมุมมองด้านโอกาส ความท้าทาย และทิศทางการพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีด้านสมองและประสาทวิทยาของประเทศไทย

ที่มา : กระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม