นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ชี้แจงถึงงบประมาณของกระทรวงฯ ในการอภิปรายร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 โดยยืนยันว่ากระทรวงฯ ให้ความสำคัญกับทุกข้อเสนอแนะและจะนำไปประกอบการพัฒนานโยบายและจัดลำดับการใช้งบประมาณให้มีประสิทธิภาพ

นายนิกร กล่าวถึงโครงสร้างประชากรไทยปัจจุบัน ที่มีสัดส่วนผู้สูงอายุร้อยละ 22.14 หรือราว 14 ล้านคน และคาดว่าปี 2576 อาจจะขยับไปถึงร้อยละ 26 ถึง 27 เป็นความท้าทายของประเทศ ขณะที่เด็กเกิดใหม่ลดน้อยลง จากเดิมปีละ 1 ล้านคน ปัจจุบันไม่ถึง 5 แสนคน ส่วนคนพิการในระบบ 2.2 ล้านคน และนอกระบบอีกกว่าล้านคน ขณะที่กลุ่มเปราะบางที่เผชิญกับความยากจน การเข้าถึงบริการภาครัฐ ซึ่งปัญหาเหล่านี้เชื่อมโยงกันตั้งแต่ระดับบุคคล ครอบครัว ประเทศ ทำให้ไม่สามารถแก้ไขปัญหาเป็นรายประเด็น แต่ต้องแก้ไขเป็นองค์รวม หลายกระทรวงต้องช่วยกัน

กรทรวง พม. ได้กำหนดนโยบายภายใต้เป้าหมาย "การสร้างสังคมอยู่ดีมีโอกาส เพื่อคนไทยทุกคน" ผ่านนโยบาย 8 ด้าน ครอบคลุมการพัฒนากำลังคน การสร้างความเข้มแข็งให้ครอบครัว ชุมชน การสร้างหลักประกันด้านที่อยู่อาศัย อาชีพ การพัฒนาระบบฐานข้อมูลและเทคโนโลยี ตลอดจนยกระดับการให้บริการภาครัฐ หรือการแก้กฎหมาย

ขณะที่กระทรวงฯ มีข้าราชการและเจ้าหน้าที่ ประมาณ 10,000 คน ซึ่งไม่เพียงพอต่อการดูแลประชาชนทั้งประเทศ แต่สิ่งที่ทำได้คือทำงานร่วมกับเครือข่ายท้องถิ่น ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานที่กำหนดนโยบาย พัฒนาระบบ กำหนดมาตรฐาน และบูรณาการความร่วมมือทุกภาคส่วน โดยใช้เทคโนโลยีเป็นตัวนำ

สำหรับประเด็นที่ สส. หลายคนได้สอบถามเกี่ยวกับการพัฒนาเด็กและครอบครัว โดยเฉพาะเงินอุดหนุนเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด กรมกิจการเด็กและเยาวชน ได้จัดสรรงบประมาณภายใต้ข้อจำกัดและสถานการณ์ของประเทศ โดยได้รับการจัดสรรเฉพาะกลุ่มครัวเรือนที่มีรายได้น้อยอยู่ แต่มีความตั้งใจที่จะพัฒนาการให้เป็นแบบถ้วนหน้าหรือขยายฐานเพิ่มเติม เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจ

ส่วนประเด็นที่ 2 การเตรียมความพร้อมรองรับสังคมสูงวัย ทราบดีว่างบประมาณลดลง แต่การทำงานไม่ได้น้อยลง สิ่งที่กระทรวงฯ พยายามทำคือทำงานร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) อบต. เทศบาล ผ่านโรงเรียนผู้สูงอายุ ให้สามารถดูแลผู้สูงอายุให้มีศักยภาพมากขึ้น สร้างอาชีพได้ ทำให้ชุมชนเข้มแข็ง ผลักดันการปรับปรุงที่อยู่อาศัยให้กับผู้สูงอายุ ภายใต้แนวคิด Universal Design และเรื่องบ้านพักในการดูแลของกระทรวงฯ อย่างบ้านบางแค ที่ทราบว่ามีพื้นที่จำกัด แต่พยายามทำการศึกษาว่าผู้สูงอายุมากขึ้น ควรจะวางแผนหรือเพิ่มเติมบ้านพักอย่างไร

ประเด็นที่ 3 เรื่องการส่งเสริมพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ กระทรวงฯ เห็นว่าผู้พิการทุกคนควรได้รับโอกาสในการพัฒนาศักยภาพและดำรงชีวิตในสังคมอย่างเท่าเทียม สามารถใช้ชีวิตได้อย่างอิสระมากที่สุด โดยมีการปรับเพิ่มเบี้ยผู้พิการจาก 800 บาท เป็น 1,000 บาท ซึ่งอยู่ระหว่างเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) ด้านการคุ้มครองสิทธิคนพิการ พร้อมผลักดันร่าง พ.ร.บ. Universal Design พัฒนาสภาพแวดล้อมให้รองรับผู้พิการทั้งประเทศให้ดีขึ้นได้

ประเด็นที่ 4 การสร้างความคุ้มครองให้สังคมและการปรับลดงบประมาณบางรายการที่ช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย คนไร้ที่พึ่ง โดยใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมมาช่วย และสุดท้าย การบริหารงบประมาฯในส่วนการพัฒนาศักยภาพบุคลากร ซึ่งเป็นการลงทุนเพื่อให้หน่วยงานในสังกัดทั่วประเทศ สามารถปฏิบัติภารกิจต่าง ๆ อย่างประสิทธิภาพมากขึ้น