วันที่ 21 สิงหาคม 2569 นายพรพรหม ณ.ส. วิกิตเศรษฐ์ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ในกรุงเทพมหานคร ครั้งที่ 1/2569 เพื่อติดตามการดำเนินงานแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ความคืบหน้าการดำเนินงานภายใต้ประกาศให้กรุงเทพมหานครเป็นเขตควบคุมมลพิษ ตลอดจนพิจารณานโยบายและร่างแผนปฏิบัติการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ปี 2570 ณ ห้องนพรัตน์ ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร (เสาชิงช้า) เขตพระนคร และผ่านระบบออนไลน์ Zoom Meeting

รองผู้ว่าฯ พรพรหม กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อทบทวนผลการดำเนินงานด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ในฤดูฝุ่นที่ผ่านมา ตลอดจนหารือแนวทางดำเนินงานสำหรับช่วงปลายปี 2569 ถึงต้นปี 2570 ซึ่งการดำเนินงานดังกล่าวได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในระดับกรุงเทพมหานครและระดับประเทศ อาทิ กรมควบคุมมลพิษ กรมโรงงานอุตสาหกรรม และกรมการขนส่งทางบก ส่งผลให้จำนวนวันที่ค่าฝุ่น PM2.5 เกินมาตรฐาน 37.5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ลดลงจาก 40 วัน เหลือ 28 วัน และค่าเฉลี่ย PM2.5 ในช่วง 5 เดือนที่ผ่านมา มีแนวโน้มลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ถือเป็นทิศทางที่ดี

รองผู้ว่าฯ พรพรหม กล่าวต่อไปว่า อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องดำเนินมาตรการอย่างต่อเนื่อง โดยสานต่อแนวทางที่ได้ผลและเร่งแก้ไขมาตรการที่ยังดำเนินการได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ รวมถึงติดตามสถานการณ์สภาพอากาศและแนวโน้มฝุ่นอย่างใกล้ชิด การประชุมมีสาระสำคัญ ได้แก่

1. สรุปผลการดำเนินงานที่ผ่านมาและสถานการณ์ฝุ่น PM2.5

2. การพิจารณาแนวโน้มสถานการณ์ฝุ่นในระยะต่อไป

3. เพื่อรับทราบนโยบายของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครในการแก้ไขปัญหา PM2.5 โดยมุ่งลดมลพิษจากแหล่งกำเนิดสำคัญ เช่น ยานพาหนะ โรงงานอุตสาหกรรม และการเผาชีวมวล

4. การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่อแผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ประจำปี 2570 พร้อมทั้งขอความร่วมมือจากทุกหน่วยงานในการร่วมกันขับเคลื่อนแผนงานและเสนอความคิดเห็น เพื่อให้การแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ของกรุงเทพมหานครมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง

ในที่ประชุมรับทราบผลการดำเนินงานเพื่อแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ปี 2569 ซึ่งมีหน่วยงานภายนอก 16 หน่วยงาน และหน่วยงานสังกัดกรุงเทพมหานคร 6 หน่วยงาน ร่วมดำเนินมาตรการแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองในพื้นที่กรุงเทพมหานคร พร้อมทั้งติดตามความคืบหน้าการดำเนินงานภายใต้ประกาศให้กรุงเทพมหานครเป็นเขตควบคุมมลพิษ ซึ่งกำหนดช่วงเดือนพฤศจิกายน–มีนาคมของทุกปี เนื่องจากกรุงเทพมหานครประสบปัญหาฝุ่น PM2.5 เกินมาตรฐานในช่วงเวลาดังกล่าวและส่งผลกระทบต่อสุขภาพประชาชน

สำหรับการดำเนินงานภายใต้การเป็นเขตควบคุมมลพิษ กรุงเทพมหานครได้จัดทำแผนปฏิบัติการเพื่อการจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อมกรุงเทพมหานคร ปีงบประมาณ พ.ศ. 2571 และแผนปฏิบัติการเพื่อลดและขจัดมลพิษในเขตควบคุมมลพิษ กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2570–2575 โดยมีการจัดส่งแผนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว และเตรียมนำแผนเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ก่อนนำไปสู่การปฏิบัติ ติดตาม และประเมินผลต่อไป

นอกจากนี้ ที่ประชุมรับทราบสถานการณ์และแนวโน้มฝุ่นละออง PM2.5 ปี 2570 รวมถึงสถานการณ์ด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือเอลนีโญ การแจ้งเตือนค่าฝุ่น PM2.5 ผ่านระบบ Cell Broadcast และความคืบหน้าการจัดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศขั้นสูง (Superstation) ซึ่งคาดว่าจะพร้อมใช้งานเต็มประสิทธิภาพภายในเดือนพฤศจิกายน 2569 โดยมีเครื่องมือตรวจวัดองค์ประกอบของฝุ่น ได้แก่ Elemental Analysis, Organic Carbon/Elemental Carbon (OC/EC), Black Carbon และ Brown Carbon รวมถึงระบบ LiDAR เพื่อสนับสนุนการติดตามและวิเคราะห์สถานการณ์มลพิษทางอากาศ

ในส่วนของนโยบายการจัดการมลภาวะ กรุงเทพมหานครให้ความสำคัญกับการควบคุมฝุ่นที่ต้นตอ โดยเฉพาะแหล่งกำเนิดสำคัญ ได้แก่ ยานพาหนะและการจราจร ไซต์ก่อสร้าง และการเผาในที่โล่ง พร้อมกำหนดแนวทางการปฏิบัติงานที่ชัดเจน เช่น การตรวจรถควันดำ การควบคุมไซต์ก่อสร้าง การตรวจสอบแหล่งกำเนิดฝุ่น การติดตามจุดความร้อน (Hotspot) และการบังคับใช้กฎหมายกับผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรการลดฝุ่น

กรุงเทพมหานครยังเตรียมยกระดับมาตรการด้านการจราจรและขนส่ง โดยเพิ่มยานพาหนะในบัญชีสีเขียว (Green List) ให้ครอบคลุมรถ 4 ล้อ หรือรถดีเซลเก่า พร้อมพิจารณาการกำหนดพื้นที่ควบคุมมลพิษจากยานพาหนะ (Low Emission Zone 2.0) เพื่อควบคุมพื้นที่ที่มีการปล่อยมลพิษสูง รวมถึงติดตามการปล่อยมลพิษจากภาคอุตสาหกรรมตามมาตรฐานใหม่ และบูรณาการการทำงานและบังคับใช้กฎหมายด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มข้น

สำหรับปี 2570 ที่ประชุมพิจารณา (ร่าง) แผนปฏิบัติการแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร โดยกำหนดเป้าหมายให้จำนวนวันที่ฝุ่น PM2.5 เกินค่ามาตรฐาน ไม่เกิน 20 วัน พร้อมขับเคลื่อนมาตรการของกรุงเทพมหานครและบูรณาการการทำงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมและลดผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

ทั้งนี้ กรุงเทพมหานครมีกำหนดเดินหน้า Kick off แผนฝุ่น ปี 2570 และให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำเสนอแผนการดำเนินงานปี 2570 เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 อย่างต่อเนื่องและเป็นระบบต่อไป

ในการนี้ ดร.พญ. เลิศลักษณ์ ลีลาเรืองแสง รองปลัดกรุงเทพมหานคร นายทศพล สุภารี รองผู้อำนวยการสำนักสิ่งแวดล้อม นางนทีทิพย์ จึงสมประสงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานสิ่งแวดล้อมยั่งยืน พร้อมด้วยข้าราชการ และเจ้าหน้าที่สำนักสิ่งแวดล้อม สำนักอนามัย ผู้แทนกรมควบคุมมลพิษ กรมอุตุนิยมวิทยา สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ และคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) ในกรุงเทพมหานคร ร่วมประชุม