วันที่ 10 สิงหาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และนายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ร่วมเป็นสักขีพยานในพิธีลงนามความร่วมมือระหว่าง สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. และเครือข่ายองค์กรชุมชน เดินหน้าประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมแก้ปัญหาความยากจนและลดความเหลื่อมล้ำในระดับชุมชน นำร่องชุมชนคลองลัดภาชี เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร พร้อมเปิดตัว “เครื่องไพโรไลซิส” ผลงานของ วว. สำหรับแปรรูปขยะพลาสติกเป็นน้ำมันเชื้อเพลิง ควบคู่กับการส่งเสริมพลังงานทางเลือกและการสร้างอาชีพ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและเสริมความเข้มแข็งให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน โดยมี ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการ วว. นางสาวเฉลิมศรี ระดากูล รองผู้อำนวยการ รักษาการแทนผู้อำนวยการ พอช. และนางธนสร ทองฉ่ำ ผู้แทนเครือข่ายองค์กรชุมชน ร่วมลงนาม ณ สหกรณ์เคหสถานคลองลัดภาชีร่วมพัฒนา จำกัด

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า ความเข้มแข็งของประเทศไทย ไม่อาจเกิดขึ้นได้จากภาครัฐเพียงฝ่ายเดียว แต่ต้องหยั่งรากลึกและเติบโตขึ้นจากระดับชุมชน หมู่บ้าน ขยายวงกว้างไปสู่ระดับเขต อำเภอ และจังหวัด ชุมชนคลองลัดภาชีแห่งนี้คือบทพิสูจน์ที่ชัดเจนถึงความสำเร็จนั้น วันนี้ กระทรวง อว. ไม่ได้เพียงแค่นำเทคโนโลยีหรือเครื่องจักรมามอบให้ แต่เราตั้งใจนำ 'นวัตกรรมที่ทำประโยชน์ได้จริง' ลงมาเสริมอาวุธให้ชาวบ้าน ไม่ว่าจะเป็นเทคโนโลยีการจัดการขยะ เศรษฐกิจหมุนเวียน หรือการต่อยอดวิสาหกิจชุมชน ทุกอย่างต้องเริ่มต้นจากการรับฟังเสียงของพื้นที่เป็นหัวใจสำคัญ

"การลงนามความร่วมมือในวันนี้ เป็นเสมือนคำมั่นสัญญาว่า สิ่งที่เรานำมามอบให้ไม่ใช่แค่ของเล่น แต่เป็น 'ของจริง' ที่จะเข้าไปเปลี่ยนชีวิต สร้างรายได้ และลดรายจ่ายอย่างยั่งยืน เราจะร่วมกันปักหมุดความสำเร็จที่คลองลัดภาชีเป็นจุดเริ่มต้น ก่อนจะขยายโมเดลความเข้มแข็งนี้ให้ครอบคลุมไปทั่วทุกภูมิภาค เพราะเมื่อเศรษฐกิจฐานรากของเรามั่นคง ประเทศไทยก็จะมีศักยภาพและอำนาจการต่อรองที่ทัดเทียมในเวทีโลก" รมว.อว. กล่าว

ด้าน นายนิกร เปิดเผยว่า เป้าหมายสำคัญของกระทรวง พม. คือการเปลี่ยนผ่านจากการสร้างที่อยู่อาศัยให้กลุ่มเปราะบาง ไปสู่การ ‘สร้างชุมชนที่เข้มแข็ง’ ชุมชนคลองลัดภาชีถือเป็นต้นแบบความสำเร็จที่มีประสิทธิภาพและต่อยอดไปได้ไกลที่สุดในประเทศ เพราะไม่เพียงแต่มีความเข้มแข็งด้านสังคม แต่ยังสามารถต่อยอดการจัดการขยะ พลังงานทางเลือก และสร้างอาชีพใหม่ได้ วันนี้ด้วยการบูรณาการร่วมกับกระทรวง อว. ที่นำเทคโนโลยีและนวัตกรรมระดับประเทศลงมาสู่พื้นที่ เรากำลังร่วมกันจุดประกายความสำเร็จนี้ ซึ่ง พม. มุ่งมั่นที่จะขยายผลโมเดลนี้ไปยังโครงการบ้านมั่นคงทั่วประเทศ เพื่อสร้างความมั่นคงในชีวิตและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน

ภายในงานได้มีการจัดกิจกรรมเชิงรุกเพื่อสร้างผลกระทบ (IMPACT) ต่อสังคมและเศรษฐกิจอย่างเป็นรูปธรรม ใน 2 ส่วนสำคัญ ได้แก่

1. กิจกรรม KICK OFF นวัตกรรมไพโรไลซิส (Pyrolysis) ขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน การส่งมอบเครื่องแปรรูปขยะพลาสติกเป็นน้ำมันเชื้อเพลิง (ผลงานวิจัยระดับประเทศจาก วว.) ถือเป็นก้าวสำคัญในการเปลี่ยนผ่านการจัดการขยะชุมชน

2. โครงการพลังงานทางเลือกบ้านมั่นคง การมอบงบประมาณสนับสนุนเพื่อติดตั้งนวัตกรรมพลังงานสะอาด อาทิ ระบบโซลาร์เซลล์ (Solar Power) และเทคโนโลยีประหยัดพลังงานที่เหมาะสมกับพื้นที่ เพื่อเปลี่ยนบทบาทของชุมชนผู้มีรายได้น้อยจาก "ผู้บริโภคพลังงาน" สู่ "ชุมชนที่สามารถจัดการพลังงานของตนเองได้อย่างยั่งยืน" ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายและสร้างความมั่นคงในที่อยู่อาศัย

การบูรณาการระหว่าง อว. และ พม. ผ่านนวัตกรรมของ วว. และพลังองค์กรชุมชนของ พอช. ณ ชุมชนคลองลัดภาชี จะถูกใช้เป็น Sandbox และโมเดลต้นแบบการแก้จนด้วยวิทยาศาสตร์ (Sci-Tech Social Solution) เพื่อเตรียมขยายผลไปยังชุมชนอื่นทั่วประเทศ มุ่งเป้าเปลี่ยน “ผู้ยากไร้” ให้กลายเป็น “ชุมชนเข้มแข็งที่พึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน” ต่อไป