นายแพทย์พรหมินทร์ เลิศสุริย์เดช อดีตเลขาธิการนายกรัฐมนตรี เผยภาพและข้อความ ผ่านสื่อโซเชียลมีเดีย แฟนเพจเฟซบุ๊ก เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2569 ว่า

ความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัยเป็นรากฐานพัฒนาทุนมนุษย์

ประสบการณ์ กว่า 22 ปี ของ 'โครงการบ้านมั่นคง' ที่ริเริ่มในรัฐบาลทักษิณ เมื่อมิถุนายน 2546 ได้รับการถ่ายทอด โดย คุณสมสุข บุญญะบัญชา อดีตผู้อำนวยการ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (อพช.) ท่านแรก พร้อม ครูประทีป อึ้งทรงธรรม ฮาตะและผู้นำมวลชนหญิงอีก 2 ท่าน

นอกเหนือจาก ภาพชุมชนต่างๆ เปรียบเทียบก่อน และหลังพัฒนา ที่สะท้อนไม่เพียงแต่ความเจริญทางวัตถุ อันได้แก่ตัวอย่าง สภาพชุมชนแออัด(สลัม)กลายเป็นอาคารบ้านเรือนที่เป็นระเบียบ สะอาดสวยงาม แต่นั่นย่อมสะท้อนถึงสภาพจิตใจและสังคมของตนในชุมชน ที่อดีตกลุ่มผู้ด้อยโอกาสในสังคม ได้รับโอกาสพัฒนาเเปลี่ยนแปลง ลืมตาอ้าปาก ดำรงในสังคมอย่างมั่นคงและมีศักดิ์ศรี จำนวน 400,000 ครอบครัว 1600 ชุมชน ทั่วประเทศ สักขีพยาน สตรี 2 ท่านที่ร่วมถ่ายทอด ข้อเท็จจริง ประสบการณ์ตรงของตนเอง ด้วยความรู้สึกที่เปี่ยมปิติ มีชีวิตชีวา ด้วยความสุขที่ผ่านพ้นจากสภาพที่ลำบาก มายืนได้อย่างมั่นคง และมีศักดิ์ศรี

กระบวนการเปลี่ยนแปลงของชุมชนแออัด ซอมซ่อ ต่างคนต่างอยู่ กระจัดกระจาย มุ่งหากินไปวันๆ กลายเป็นชุมชนพัฒนาที่สะอาดเรียบร้อย ปลอดภัย 1600 ชุมชน เกิดขึ้นอย่างไรเป็นเรื่องที่น่าสนใจยิ่ง ดำเนินการอย่างไร งบประมาณมากมายไหม ยั่งยืนไหม ขยายผลได้หรือไม่ ล้วนเป็นความท้าทายที่น่าเรียนรู้

หัวใจสำคัญของโครงการนี้ ไม่ใช่แค่สร้างบ้านให้เสร็จ แต่ถือหลัก ”ให้ชุมชนเป็นแกนหลัก“ ถือการมีที่อยู่อาศัยอย่างมั่นคงเป็นเป้าหมายร่วม ความปราถนาร่วมที่ต้องการความมั่นคงของที่อยู่อาศัย คือแรงจูงใจให้ชุมชน จำต้องรวมตัว เพื่อเจรจาเพื่อการได้มาซึ่งสิทธิในการใช้ที่ดินในระยะยาว (เช่นเช่าที่ดินรัฐในระยะยาว หรือต่อรองซื้อที่ดินของเอกชน เป็นต้น) หน่วยงาน อพช. เป็นพี่เลี้ยงสนับสนุนการรวมตัว ที่ที่สำคัญ สนับสนุนการเงิน ผ่านการรวมตัวของชุมชนเป็นสหกรณ์เพื่อที่อยู่อาศัย และสนับสนุนด้วยแหล่งทุนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ

ด้วยแรงจูงใจที่มีความหวังในเรื่องความมั่นคงของที่อยู่อาศัย จึงเป็นกุศโลบาย ของการรวมตัวของชุมชน การบริหาร บัญชี การเงิน ความเข้าใจเรื่องกฎหมาย การเจรจา การดำรงชีวิต รับผิดชอบร่วมกัน ผู้นำสตรี ที่มาเล่าให้เราฟังก็ได้พัฒนาความรู้ ประสบการณ์ด้านบัญชีสหกรณ์ จนเป็นที่ปรึกษาการตรวจสอบบัญชีไปด้วย

บทเรียนสำคัญนี้ พร้อมความสำเร็จของจำนวน 1600 ชุมชน 400,000 ครัวเรือนที่เข้าร่วมโครงการจึงเป็นเครื่องยืนยันหลักการสำคัญ ของการสร้างความมั่นคงของทุนมนุษย์ ผ่านความมั่นคงของที่อยู่อาศัย ผสานกับโครงการฝึกอบรมสร้างโอกาส สร้างอาชีพสร้างรายได้ สร้างความเข้มแข็งของสังคม ลดปัญหาสังคม ปัญหาอาชกรรมไปพร้อมๆกัน ส่วนงบประมาณก็ใช้จำกัด เพราะ เป็นเงินกู้ที่สหกรณ์จะได้คืน และงบอุดหนุนที่ไม่สูง

เรื่องนี้จึงเป็นเรื่องสำคัญอีกเรื่องที่รัฐบาลผ่านกระทรวงพัฒนาสังคม (พม.) จะได้ตระหนัก รับบทเรียน ขยายผลให้กว้างขวางต่อๆ ไป

หมายเหตุ ในภาพ คุณสมสุข บุญญะบัญชา อดีตผอ.อพช. คุณครูประทีป อึ้งทรงธรรม ฮาตะ นำ ตัวนำชุมชนสตรี 2 ท่าน ที่มีประสบการณ์ตรงจากโครงการ บ้านมั่นคงมาถ่ายทอดประสบการณ์ แก่ นพ.พรหมินทร์ เลิศสุริย์เดช , ชนินทร์ รุ่งธนเกียรติ ที่ปรึกษา รมต. พัฒนาสังคมและความมั่นคงมนุษย์ และ บุณยกร ดำรงรัตน์ (กระติ๊บ) อดีตผู้สมัคร สส.พรรคเพื่อไทย เขตคลองเตย

สมสุข บุญญะบัญชา

ARTICLE

การเมือง

หมอพรหมินทร์ ย้ำ ความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัยเป็นรากฐานพัฒนาทุนมนุษย์